Wat is Bitcoin?

Bitcoin bestaat al sinds 2009 en wordt snel populair. Steeds meer mensen horen erover, maar wat het precies is en hoe het systeem van Bitcoin werkt vinden mensen lastig te begrijpen. De quote hieronder vat in één zin de werking van de coin samen, maar dit zal niet alles direct duidelijk maken. Op deze pagina staat in grote lijnen uitgelegd wat Bitcoin is.

Blockchain is simply a database that is public (no one owns it), distributed (no centralized server), is continuously updated, and is secured by the art of cryptography.

Bitcoin is een vorm van digitaal geld, een cryptocurrency, dat tussen twee partijen verstuurd kan worden zonder tussenkomst van een derde partij (zoals een bank), dankzij het gebruik van een decentraal netwerk. Bitcoin is officieel in de wereld gebracht op 3 januari 2009 door een zekere Satoshi Nakamoto. Of dit zijn echte naam is of een pseudoniem weet niemand, omdat Satoshi zichzelf nooit bekend heeft gemaakt. In 2010 heeft hij de ontwikkeling van Bitcoin uit handen gegeven aan andere ontwikkelaars en is hij zelf uit beeld verdwenen. Eigenlijk is hij nooit echt in beeld geweest, alle communicatie van hem met anderen ging anoniem via forums of chatprogramma’s.

 

Werking huidig geldsysteem

Om goed te begrijpen wat Bitcoin is, hoe het werkt en waarom het innovatief is, is het belangrijk om te weten hoe ons huidige geldsysteem werkt. Een aantal kenmerken:

 

I. Centraal systeem

Bij het systeem zoals we dat nu kennen zijn banken onmisbare spelers. Elke Nederlander en elk bedrijf heeft een betaalde bankrekening waar ze hun geld op kunnen zetten. De banken beheren dit geld, houden de balansen van klanten bij en lenen het vervolgens uit aan anderen, waarvoor ze rente ontvangen. Er wordt op vertrouwd dat banken verantwoordelijk omgaan met het geld dat hen toevertrouwd wordt. Dit is een centraal systeem. Het vertrouwen wordt niet altijd terugbetaald door de banken. Denk eens aan de omgevallen banken IceSave en DSB of de financiële crisis die uitbrak in 2008 nadat de grote Amerikaanse bank Lehman Brothers omviel.

 

II. Tussenpartij

Om geld over te maken van de ene naar de andere rekening zijn opnieuw banken nodig. Als partij A geld overmaakt naar partij C, gaat dit via de bank (B). Meestal betalen Nederlandse particulieren niet voor binnenlandse, maar wel voor buitenlandse transacties. Bedrijven betalen voor elke zakelijk transactie die ze maken. Daarnaast zijn partijen die geld naar elkaar willen overmaken afhankelijk van de regels van de tussenpartij: overmaken in de avonden, weekenden en feestdagen is er niet bij. Ook kunnen bankrekeningen afgesloten worden, zodat transacties maken niet meer mogelijk is. Eén partij beheert, verifieert en verwerkt transacties: banken.

 

III. Inflatie

Het geldsysteem dat we nu gebruiken is onderhevig aan inflatie. Het doel van de overheid is een inflatie van gemiddeld 2% per jaar. De prijzen van producten en de lonen stijgen elk jaar een beetje en dus ook de totale geldhoeveelheid dat in omloop is. De gedachte hierachter is dat zodra geld minder waard wordt het consumenten stimuleert geld te spenderen aan goederen en diensten wat resulteert in werkgelegenheid. Echter wordt er met extra bijgedrukt geld onder andere oorlogen gefinancierd en staatsschulden gecreëerd. Griekenland zit bijvoorbeeld nog steeds diep in de schulden. Dit gaat om een EU-land, dat moet je toch aan het denken zetten.

 

Hoe werkt Bitcoin?

Het systeem waar Bitcoin op draait heet ‘blockchain’. Dit werkt anders dan het geldsysteem van nu. De kenmerken:

 

I. Decentraal systeem

Waar banken nu vertrouwd worden met ons geld, is dit bij de Bitcoin-blockchain niet nodig. Alle coins van gebruikers worden opgeslagen op de blockchain, dit is een decentraal systeem. Dankzij het decentrale karakter hoef je geen bank met jouw geld te vertrouwen, maar beheer je het zelf op het blockchain-netwerk van Bitcoin. Het kan niet ongewenst uitgeleend worden aan anderen. Wil jij je geld voor jezelf houden? Dat kan. Wil je ze aan iemand anders uitlenen? Dat kan ook. Je maakt zelf afspraken met degene aan wie jij uitleent met gebruik van 'smart contracts' ook wel slimme contracten genoemd. Met andere woorden: Je bepaalt zelf wat er met jouw vermogen gebeurt. Een bekend uitspraak die hierbij hoort is: "Be your own bank".

 

II. Geen tussenpartij

Waar je nu een bank nodig hebt om geld over te maken en je transactie te verwerken en verifiëren is dit bij het systeem van Bitcoin niet nodig. Transacties van de ene naar de andere partij worden direct verwerkt, zowel binnenlandse als transacties naar het buitenland. De blockchain controleert en valideert transacties met door middel van cryptografische versleutelingen. Bitcoin overmaken is ook in de avonden, weekenden en op feestdagen mogelijk. Omdat er geen tussenpartij nodig is, kan er op transactiekosten bespaard worden. Op de vier volgende pagina's lees je hoe het mogelijk is dat transacties tussen twee partijen mogelijk zijn zonder tussenkomst van een derde 'vertrouwde' partij. Een voorproefje: Het beheer van coins, verwerken van transacties en verifiëren van de transacties zijn niet de verantwoordelijkheid van één partij bij Bitcoin maar verdeeld over drie onafhankelijke partijen.

 

III. Geen inflatie

De blockchain van Bitcoin is zo geprogrammeerd dat er uiteindelijk maximaal 21 miljoen van in omloop komen. Op het moment (8 november 2017) zijn er circa 16,67 miljoen in omloop. De distributie van de laatste 4,33 miljoen Bitcoin is nog gaande. Naar verwachting is 99% van het totaal aantal Bitcoin in omloop in het jaar 2035. Hoe de distributie geregeld is, staat op de pagina ‘Hoe werkt minen. In tegenstelling tot het geldsysteem zoals we dat nu kennen, is er bij Bitcoin sprake van deflatien in plaats van inflatie. Hoe meer mensen Bitcoin in bezit hebben en gaan gebruiken, hoe meer de coin waard zal worden.

 

Verschillen huidige banksysteem & Bitcoin

Centraal banksysteem Bitcoin/blockchain
Geld wordt beheerd door banken in een centrale boekhouding/systeem Ieder individu beheert zijn eigen geld op de blockchain door een decentrale boekhouding
Transacties worden zowel geverifieerd als verwerkt door één partij: banken Transacties worden gescheiden geverifieerd en verwerkt door onafhankelijke partijen
Transacties zijn niet altijd mogelijk Transacties zijn wél te allen tijde mogelijk
Wel inflatie en geldgroei Geen inflatie en geldgroei

De twee grootste voordelen van Bitcoin zijn:

  1. Individuen krijgen weer de macht over hun eigen vermogen terug dankzij het decentrale systeem, je bent je eigen bank
  2. Er zijn directe ‘trustless’ transacties mogelijk tussen twee partijen zonder een derde tussenpersoon

 

De blockchain

Een blockchain is dus een decentraal trustless systeem waarbij transacties tussen partijen mogelijk zijn zonder tussenkomsten van een derde partij. De volgende pagina’s beschrijven hoe transacties gemaakt worden tussen gebruikers door gebruik van 'wallets'. Verder staat er hoe transacties verwerkt worden door 'miners'. Als laatste komt aan bod hoe de transacties worden geverifieerd en vastgelegd in een gedistribueerde database door 'nodes'. Hieronder staan in stappen grofweg uitgelegd hoe een Bitcoin-transactie in zijn werk gaat. In de afbeelding eronder staan alle stappen en partijen die bij een transactie komen kijken. Deze afbeelding komt stapsgewijs terug in de volgende artikelen.

 

1. Gebruikers/wallets

Mensen die gebruik maken van Bitcoin zijn automatisch gebruikers van de Bitcoin-blockchain. Om Bitcoin te kunnen bezitten, te versturen en te ontvangen heb je een zogenaamde wallet nodig.

 

2. Miners


Miners zijn de motor die de Bitcoin-blockchain draaiende houden. Zij zorgen er voor dat transacties verwerkt worden en vervolgens opgenomen worden in de blockchain. Zonder miners zijn er geen transacties mogelijk.

 

3. Nodes

Er zijn meerdere nodes (knooppunten) aangesloten op de Bitcoin-blockchain waar alle informatie die op de blockchain verwerkt wordt langskomt en wordt opgeslagen. Nodes verifieren of miners transacties verwerken volgens de regels (protocol) van Bitcoin. Daarnaast houden zij de volledige administratie bij, zoals de balansen in wallets.

< Afbeelding van 'totale' blockchain, vanaf wallets t/m nodes >

 

Samenvatting

  • Bitcoin bestaat sinds 3 januari 2009
  • De uitvinder is de onbekende Satoshi Nakamoto
  • Bitcoin is een cryptocurrency dat werkt op blockchain-technologie door middel van cryptografie
  • Bitcoin verschilt met het huidige systeem: centraal/decentraal, wel tussenpartij/geen tussenpartij, inflatie/deflatie
  • Grootste voordelen van Bitcoin zijn decentraliteit en trustlessness
  • 'Onderdelen' van een blockchain: wallets (gebruikers), miners (verwerken transacties) en nodes (verifiëren werk miners en bijhouden van administratie)

 

Volgende onderwerp

Nu in grote lijnen duidelijk is wat Bitcoin is, wordt er verder in gegaan op de werking van blockchain. De drie volgende onderwerpen zijn: wallets, miners en nodes. Zodra deze drie onderdelen van een blockchain uitgelegd zijn, zal duidelijk worden hoe een blockchain werkt.

Klik hier voor het volgende onderwerp: Wat is een wallet? ›